Айыы дьиэтэ

Айыы дьиэтин туһунан

Айыы дьиэтин үлэтэ

Айыы дьиэтигэр 300-чэ туом туһаныллар. Урут саха билиитэ аркыыпка бөх-сах буолан сытар буоллаҕына, билигин дьоҥҥо туһалыыр буолла.

Саха хотугу тыйыс усулуобуйаҕа олорор. Онон тыйыс дойдуга олорор ньыма биһиги итэҕэлбитигэр эрэ баар. Онон итэҕэлбит туһата салгыы барар турар.

Саҕа итэҕэли ааспыт суола

1990 сыллаахха үөскүүр. Оччотооҕу аата Айыы үөрэҕэ диэн.

1993 сыллаахха саха итэҕэлин туһунан мөккүөр буолар. Итэҕэл дьоно этнографтар итэҕэли ким илдьэ сылдьаргар мөккүһэллэр.

1996 сыллаахха Тэрис уонна Суорун Омоллоон Аал Луук Маһы туруорууттан сылтаан мөккүһэллэр. Суорун Омоллоон саха итэҕэлин суох гына сатыыр.

2000 сыл эргин үөрэхтэн Айыы үөрэҕи ылан кэбиһэ сатыыллар.

2002 сыллаахха итэҕэлэ элбэх көрүҥҥэ арахсар. Саха итэҕэлин суукка турда сатыыллар.

2004 сыл. Омук култууратын үөрэтиини ылан кэбиһэ сатыыллар.

2006 сыл. Саха сирэ итэҕэл өттүгэр урукку Сэбиэскэй Сойуус омуктарыттан букатын хаалар. Бу кэмҥэ сир аайы Аал Луук Мас оҥоруутун буума буолар.

2008 сыл. Олоҥхо дьиэлэрин тутуу ыытыллар. Айыы дьиэлэрин тутуу мөлтүүр. Дьон итэҕэлтэн тэйитии ыытылла турар.

2010 сыл. Саха итэҕэлин тутуһааччылар 1990 сылтан кыччыы иликтэр.

Турут култуура

Саха итэҕэлин төрдө төрүт култуура буолар.

Үгэстэр туомнар тыһыынчанан сылтан кэлэллэр. Олоору туһанабыт. Ол тухары күүстээхпит. Онон үгэстэри туһанабыт, бэйэттэн толкуйдаабаппыт.

Айыы күүһэ

Саха бэйэтин оҕотун санаан үчүгэйи оҥоро сатыыр. Үчүгэйим оҕобор тиийдин диэн. Куһаҕаны оҥорбот буола сатыыр. Куһаҕаным оҕобор тиийиэ диэн куттанар.

Күн

Үтүмэн элбэх өбүгэлэрбит күүҥҥэ холбоһоллор. Күн сырдыга буолан түһэн үтүө санаа буолан биһиэхэ киирэллэр. Ол иһин бэйэбитин этэбит:

Күнтэн көнтөстөөх
Күн дьонобут

диэн.


Записи по теме:

Общество Кут-сүр